Gunnar um 1930

 
Ormarr hafði ekki fyrr en þarna séð landið rísa úr hafi, og var óviðbúinn að standa andspænis ömurtign þeirri, er auganu mætti. Þegar hann hugsaði heim, hafði hann oftast séð það fyrir sér í vormóðu eða sumarskrúða; og enda þótt hann væri við því búinn að sjá fannir í fjöllum á þessum tíma árs, hafði hann ekki órað fyrir að landið myndi mæta honum jafnhvítt og hreint og öflugt og skínandi bjart og það birtist augum hans þenna morgun heiðríkju og hillinga.
Innra með sér var hann frá sér numinn af unaði, fann til þess í hverri taug og blóðdropa, að hann var einkasonur þessara hugumstóru fjalla. „Eyja stendur upp úr sjó!“ . . . Þarna reis hún með helgiblæ, álíkust kirkju, „yzt á norðurslóðum“. Hamrarnir undir hinni mæru mjöll voru bein af hans beinum; fjöll og dalir, ár og lækir, sem enn undu í vetrarhíði undir ísbreiðunni, svo og eldurinn við jökulrætur, sem um stund hafði verið stungið svefnþorn, en var þess umkominn að svipta af sér aldagömlum íshjálmi í einu vetfangi og veita sjóðandi vatnsflaumi og glóandi hrauneðju niður hlíðar og daladrög á haf út - allt var þetta honum náskylt. Að jarðeldurinn samtímis svipti menn eignum, hamingju, lífi - um það tjóaði ekki að fást. Engi vildi eldsins missa - akra og skóga læt ég fala fyrir gíg og grænan bala, gráa mela og snjóa vissa! . . . Var það verra að farast í byltingum náttúruafla en að hnjóta fúnum fótum á öræfum ellinnar? . . . Síður en svo.

Saga Borgarættarinnar 1929

Dáður höfundur
Áratugirnir 1920-1940 voru frjóasta skeið ævi Gunnars og afköstin með ólíkindum, ekki aðeins á sviði skáldskapar heldur einnig á öðrum sviðum ritstarfa og menningarafskipta, sem og í pólitískum deilum. Dönsk blöð og tímarit voru honum ævinlega mikill vettvangur. Á 4. áratugnum komu út margslungin verk eins og Vikivaki og Blindhús. Þá hélt Gunnar einnig áfram með sagnaflokk sem byggður var á sögu Íslands og hann hóf 1918 með Fóstbræðrum. Gunnar var orðinn mikilsvirtur höfundur og voru verk hans þýdd á fjölda tungumála um leið og þau komu út. Við hann voru löng og stutt viðtöl og endalausar myndbirtingar af honum, fjölskyldu hans og heimili. Áratugum saman var við hann látið eins og stórstjörnur í dag. Mestar voru vinsældir hans í Danmörku og Þýskalandi þar sem hann var lengi mest seldi rithöfundur á eftir Goethe. Danska hans þótti svo góð að bækur hans voru nýttar til móðurmálskennslu í dönskum skólum.

 

 Heimförin
Heimþrá olli því að Gunnar fluttist aftur til föðurlandsins. Árið 1926 keypti hann heiðarjörðina Arnarvatn inn af Vopnafirði og grannjörðina Kálffell 1932. Þær slóðir eru sögusvið m.a. Heiðaharms. Árum saman fylgdist Gunnar með fölum stórjörðum á Íslandi. Þannig lá m.a. við að hann festi kaup á jörðum í Borgarfirði syðri og Viðey og Korpúlfsstaðir komu einnig til greina. En þegar Skriðuklaustur í fæðingarsveit hans varð falt 1938 stóðst Gunnar ekki lengur mátið. Hann keypti jörðina, ætlaði sér að stunda þar búskap með reisn og byggði stórhýsi sem hann fékk gamlan vin sinn, þýska arkitektinn, Fritz Höger, til að teikna fyrir sig í bæheimskum stíl. Húsið reis sem höll í dalnum á nokkrum mánuðum. Grunnur var tekinn vorið 1939 og flutt inn fyrir jól saman ár.